Патрабаванні прамысловай бяспекі да абсталявання, якое ўвозіцца з-за межаў ЕАЭС

У ўмовах глабалізацыі рынку прамысловая прадукцыя, уключаючы абсталяванне і вырабы, на якія распаўсюджваецца дзеянне Закона аб прамысловай бяспецы Рэспублікі Беларусь (паднагляднае Госпромнагляду) актыўна імпартуецца ў краіны Еўразійскага эканамічнага саюза (ЕАЭС), у тым ліку ў Беларусь, аднак увоз такога абсталявання з краін, якія не ўваходзяць у ЕАЭС, патрабуе строгага выканання нормаў прамысловай бяспекі. Гэта не толькі юрыдычная фармальнасць, але і гарантыя абароны жыцця людзей, навакольнага асяроддзя і ўстойлівай працы прадпрыемстваў. Якія дакументы ўсталёўваюць патрабаванні да набытага абсталявання? Як пазбегнуць рызык? Разбярэмся ў дэталях.

Тэхнічныя рэгламенты, якія дзейнічаюць на тэрыторыі РБ у адносінах да аб'ектаў, паднаглядных Госпромнагляду:

 «Аб бяспецы піратэхнічных вырабаў» (ТР ТС 006/2011) ад 15 лютага 2012 года;

«Аб бяспецы машын і абсталявання» (ТР ТС 010/2011), «Бяспека ліфтаў» (ТР ТС 011/2011), «Аб бяспецы абсталявання для працы ў выбуханебяспечных асяроддзях» (ТР ТС 12/2011), «Аб бяспецы апаратаў, якія працуюць на газападобным паліве» (ТР ТС 016/2011) ад 15 лютага 2013 года;

«Аб бяспецы абсталявання, якое працуе пад залішнім ціскам» (ТР ТС 032/2013) ад 1 лютага 2014 года;

«Аб бяспецы выбуховых рэчываў і вырабаў» (ТР ТС 028/2012) ад 1 ліпеня 2014 года;

«Аб бяспецы атракцыёнаў» (ТР ЕАЭС 038/2016) ад 18 красавіка 2018 года;

Тэхнічныя рэгламенты Мытнага саюза (Еўразійскага митнага саюза) ўсталёўваюць адзіныя патрабаванні для ўсіх краін ЕАЭС, уключаючы Беларусь.

У рамках тэхнічных рэгламентаў Мытнага саюза (Еўразійскага митнага саюза) пацверджанне бяспекі абсталявання ажыццяўляецца ў адной з двух формаў: атрымання сертыфіката адпаведнасці або афармлення дэкларацыі аб адпаведнасці.

Сертыфікат адпаведнасці — гэта дакумент, які выдаецца акрэдытаваным органам па сертыфікацыі. Менавіта орган нясе адказнасць за дакладнасць праведзеных выпрабаванняў і правільнасць выдачы дакумента. Сертыфікацыя з'яўляецца абавязковай для абсталявання вышэйшых катэгорый небяспекі.

Дэкларацыя аб адпаведнасці — гэта дакумент, які імпарцёр або вытворца афармляе самастойна на аснове ўласных доказных матэрыялаў (уласных пратаколаў выпрабаванняў або пратаколаў, атрымленых ад акрэдытаванай лабараторыі).

Пры гэтым і сертыфікат, і дэкларацыя аб адпаведнасці падлягаюць абавязковай рэгістрацыі ў адзіным рэестры выдадзеных сертыфікатаў адпаведнасці і зарэгістраваных дэкларацый аб адпаведнасці. Дэкларацыя, не ўнесеная ў рэестр, лічыцца недзейснай.

Для выключэння атрымання адмову пры выкананні адміністрацыйных працэдур, якія ажыццяўляюцца ў адносінах да суб'ектаў гаспадарання, неабходна загадзя выканаць шэраг простых дзеянняў:

- праверыць сертыфікат або дэкларацыю аб адпаведнасці на наяўнасць рэгістрацыі ў адзіным рэестры выдадзеных сертыфікатаў адпаведнасці;

- упэўніцца, што інфармацыя аб абсталяванні (уключаючы назву, вытворцу і г.д.) цалкам супадае з дакументацыяй;

- пераканацца, што лабараторыя, якая праводзіла выпрабаванні, мае дзеючую акрэдытацыю на правядзенне выпрабаванняў для пацверджання адпаведнасці патрабаванням ТР ТС.

Як паказвае практыка, часта шматразовыя звароты да пастаўшчыкоў абсталявання, якое вырабляецца не ў ЕАЭС, не даюць чаканага выніку, дакументацыя прадстаўляецца не ў поўным аб'ёме.

Выбар жа айчыннага вытворцы становіцца выгадным бізнес-рашэннем. Вось чаму: айчынныя вытворцы праектуюць абсталяванне з улікам патрабаванняў ТР ТС (ЕАЭС), мінімізуюцца лагістычныя і мытныя рызыкі, ёсць магчымасць спагнаць шкоду праз нацыянальны суд (калі абсталяванне акажыцца бракованым). Іск супраць замежнай кампаніі прыйдзецца падаваць у міжнародны арбітраж. Нават пры перамозе спагнаць кампенсацыю складана - актывы пастаўшчыкоў могуць знаходзіцца па-за дасяжнасцю, развітая тэхнічная падтрымка і сэрвіс.

З замежнымі кампаніямі вы застаецеся адзіны на адзін з праблемамі, а з беларускімі — абаронены заканадаўствам.