ТОП‑10 фактаў з жыцця і творчасці Уладзіміра Кароткевіча

26 лістапада спаўняецца 95 гадоў класіку беларускай літаратуры, нашаму зямляку Уладзіміру Караткевічу.

Уладзімір Караткевіч з'яўляецца адным з самых чытаных беларускіх пісьменнікаў. Яго кнігі перакладзены на многія мовы свету і карыстаюцца заслужанай папулярнасцю.

Па творах Уладзіміра Сямёнавіча зняты мастацкія фільмы, пастаўлены шматлікія спектаклі, дзве оперы, балет.

№1 «Арша — мой любы горад, мая спрадвечная маці...» — так пісаў пра свой родны горад Уладзімір Караткевіч. Ён пражыў недоўгае жыццё – 53 гады, але стаў адной з самых яркіх фігур у беларускай літаратуры.

№2 Найбольшае ўплыў на будучага класіка аказаў яго дзед па матчыным боку – Васіль Грынкевіч. Ён расказваў унуку цікавыя факты з гісторыі, знаёміў з беларускімі легендамі і прыродай.

№3 Прадкі пісьменніка былі шляхецкага саслоўя і паходзілі з беларускага Падняпроўя, Рагачова, Мсціслава, Магілёва.

№4 Уладзімір атрымаў філалагічную адукацыю, скончыў Кіеўскі універсітэт. Падчас вучобы захапіўся вывучэннем фальклору, дыпломная работа была прысвечана казкам і легендам у ўсходнеславянскім фальклоры.

№5 Першыя вершы Уладзіміра Караткевіча былі апублікаваны ў 1951 годзе ў Аршанскай раённай газеце «Ленінскі заклік». У 1955 годзе ў часопісе «Полымя» апублікавана вершаванае твор «Машэка». Першы паэтычны зборнік «Матчыная душа» (1958) сведчыў, што ў літаратуру прыйшоў арыгінальны талент.

№6 Повесць «Дзікая паляванне караля Стаха» была напісана ў 1958 годзе, але выдадзена толькі праз 6 гадоў. У аснове сюжэта - сямейная легенда, праклён, які павінен знішчыць старажытны род Яноўскіх. У 1979 годзе повесць была экранізавана кінастудыяй «Беларусьфільм». У галоўных ролях зняліся зоркі савецкага кіно Борыс Плотнікаў, Альберт Філозаў, Борыс Хмельніцкі.

№7 Уладзімір Караткевіч большую частку свайго жыцця пражыў з маці, якую вельмі любіў. Жаніўся ён даволі позна - у 41 год. Яго жонка, Валянціна Броніславаўна, на той момант працавала ў Брэсцкім краязнаўчым музеі і ў мясцовым педагагічным універсітэце. Валянціна падзяляла захапленні мужа гісторыяй: яны любілі падарожнічаць, разам ездзілі ў экспедыцыі.

№8 Музей Уладзіміра Караткевіча з'яўляецца адной з візітных картак Аршы. Ён знаходзіцца на вул. Леніна, 26. Гэта будынак-помнік грамадзянскай архітэктуры канца XIX — пачатку XX стагоддзя. З 1925 года тут размяшчаўся радзільны дом, у якім 26 лістапада 1930 года і з'явіўся на свет будучы пісьменнік. У калекцыі музея налічваецца каля 600 прадметаў, якія належалі Караткевічу або яго сям'і.

№9 У першай палове 1970-х гадоў Уладзімір Караткевіч адыграў вялікую ролю ў перазахаванні і ўвекавечанні памяці асновапалажніка беларускага тэатра Ігната Буйніцкага (нарадзіўся ў Глыбокім раёне). Разам з тэатразнаўцам Уладзімірам Нефёдавым яны адшукалі заброшаную магілу Буйніцкага, і ў 1975 годзе яна была перанесена ў Празарокі на Глыбоччыну. Уладзімір Караткевіч прысутнічаў на адкрыцці помніка, таксама прысвяціў Буйніцкаму некалькі вершаў.

№10 За творчыя поспехі і актыўную грамадскую дзейнасць пісьменнік быў узнагароджаны ордэнам Дружбы народаў. Яму прысуджана літаратурная прэмія імя Івана Мележа і Дзяржаўная прэмія Беларусі.