Сёння адзначаецца Міжнародны дзень памяці ахвяр Халакоста
У 2005 годзе Генеральная Асамблея ААН заснавала Міжнародны дзень памяці ахвяр Холакосту – 27 студзеня.
Штогод 27 студзеня свет успамінае ахвяр Холакосту. Гэтая дата нагадвае нам пра трагічныя падзеі масавага забойства яўрэяў фашысцкім рэжымам Германіі.
Выбар даты не выпадковы. Менавіта 27 студзеня 1945 года байцы Чырвонай Арміі вызвалілі вязняў лагера смерці «Аушвіц» («Аушвіц-Біркенаў»). Гэта падзея стала сімвалам перамогі над злом і нагадваннем пра тое, наколькі страшны нацызм. У 2005 годзе генеральны сакратар ААН Кофі Анан заклікаў захаваць памяць пра ахвяр Холакосту і подзвіг салдат, якія аддалі свае жыцці ў барацьбе з карычневай чумой фашызму.
Падзеі, якія адбыліся ў Оршы восенню 1941 года, сталі часткай трагічнай гісторыі Холакосту. Арганізаванае акупацыйнай камендатурай гета стала месцам здзекаў і прыніжэнняў для яўрэйскага насельніцтва. У ўмовах забаронаў, антысанітарыі і ўспышак эпідэмій выжылыя штодня сутыкаліся з голадам і жорсткасцю паліцэйскіх і немцаў, якія ахоўвалі гета.
З-за нечалавечых умоў многія вязні загінулі яшчэ да страшнага лістапада, у якім насельніцтва гета было цалкам знішчана. Расстрэлы былі скрупулёзна спланаваны, не пакідаючы сваім ахвярам шанцу на выратаванне. Лістападаўскім ранкам усіх вязняў вывелі на яўрэйскае могілка па вул. Фрыдрыха Энгельса. Развітанне з блізкімі стала апошнім імгненнем жыцця для большасці з іх.
Трагічныя падзеі ў Оршы сталі сімвалам стойкасці духу тых, хто працягваў супраціўляцца нават у ўмовах поўнага адчаю.
Міжнародны дзень памяці ахвяр Холакосту – гэта магчымасць яшчэ раз успомніць пра трагедыю, якая закранула мільёны людзей. Бо Холакост – гэта не толькі трагедыя яўрэйскага народа, але і нагадванне пра тое, што гісторыя ніколі не застрахавана ад паўтору страшных злачынстваў супраць чалавечнасці. Гэта таксама шанец задумацца пра важнасць захавання гістарычнай памяці з мэтай барацьбы з любымі праявамі неталерантнасці і гвалту.
В. ЮРЬЕВА, загадчык ВІМ К. С. Заслонова.
Фота Віктара СОСНОЎСКАГА.