З любоўю да малой радзімы, смачна і творча. Як прайшоў першы дзень "Вытокаў" у Паставах
Для многіх фестываль "Вытокі" стаў сімвалам пачатку лета. Гэты традыцыйны спартыўна-культурны свята збірае моладзь і сем'і, прапануючы разнастайныя заняткі для ўсіх узростаў: ад спартыўна-гістарычнага квеста і музычнай пастаноўкі "Модны вадэвiль" да палюбіўшагася дзецям алімпійскага квеста. У гэтым годзе фестываль прымае Паставы, і карэспандэнты БЕЛТА далучыліся да мерапрыемстваў першага дня, каб запечатлець вясёлую, спартыўную і дружную атмасферу свята.
Першы дзень фестывалю пачаўся з наведвання Пастаўскага малочнага завода моладдзю Пастаўшчыны і журналістамі. Як адзначыла саарганізатар фестывалю, дырэктар ТАА "БелБрендАудит" Валянціна Дыніч, падобны праект неабходны для "Вытокаў" як прафарыентацыйная лінія.
Дырэктар завода Георгій Костэнь паказаў гасцям усе этапы вытворчасці сыроў, расказаў аб гісторыі завода і падзяліўся планамі. "У сапраўдны момант у рамках дзяржаўнай праграмы "Адзін рэгіён - адзін праект" ідзе мантаж абсталявання па вытворчасці тварагу. Ужо ўсталявана лінія па разлівам малака, якую плануецца змясціць у працягу IV квартала і ўвесці ў эксплуатацыю. Акрамя таго, мы не сядзелі склаўшы рукі ў мінулыя гады: для пашырэння вытворчасці правялі мадэрнізацыю кательнай, павялічыўшы яе магутнасць у паўтара разу. У цяперашні час завершана рэканструкцыя першай чаргі ачышчальных збудаванняў. Мы павялічылі магутнасць ачышчальных збудаванняў больш чым у два з паловай разы і працягваем мадэрнізацыю. Таксама плануецца закупка лініі па нарэзцы сыроў у слайсы і ўпакоўцы. У далейшым маем намер пашырыць вытворчасць сыроў, павялічыўшы як асартымент, так і вытворчыя магутнасці", - расказаў ён.
Большая частка прадукцыі Пастаўскага малочнага завода ідзе на экспарт. "За мінулы год экспарт склаў больш за $40 млн. Таксама ўчора ў рамках выставы "Белагро" была дасягнута дамоўленасць аб пастаўцы партыі сыроў у Узбекістан. Мы працавалі з гэтымі партнёрамі раней, але, на жаль, на два гады гэтая праца ўціхла. Учора ў рамках выставы была дасягнута новая дамоўленасць", - дадаў дырэктар.
За сваю 85-гадовую гісторыю завод шмат перажыў: працаваў у ваенныя гады, на нейкі час быў перададзены іншаму прадпрыемству і апусцелі. Але сёння яго прадукцыя знаёма многім - пад гандлёвай маркай "Паставы гарадок" выпускаюцца масла сліўковае, смятана з рознай масавай доляй тлушчу, малако, кефір, ряжанка, топленае малако і сыры. На малочным заводзе створаны годныя ўмовы працы і заработная плата, прадугледжаны розныя меры падтрымкі ў жыллёвым пытанні і мноства іншых ініцыятыў.
Пастаўскі малочны завод стаў пляцоўкай для семінара - круглога стала "Беларусь - брэнд маладых". Тут моладзь абмеркавала важнасць заставацца ў родных рэгіёнах, падзялілася ідэямі па паляпшэнні існуючых умоў і даведалася аб магчымасцях, якія ўжо створаны для яе. Акрамя таго, маладыя людзі прынялі ўдзел у творчым майстар-класе, дзе навучыліся выказваць эмоцыі праз тэкст, натхняючыся ўбачаным.
Працягнуўся дзень мастацкім інтэрактывам ад галерэі "АртХаос". Разам з мастакамі маленькія госці фестывалю ўпрыгожылі новы скейт-роллер-парк. Як і ў мінулым годзе, для ўпрыгожвання парка выкарыстоўвалі "посцілкі" (пакрывала, якія ткалі ў беларускіх вёсках у канцы XIX - XX стагоддзя). Аднак у гэтым годзе ў арнаменты былі ўплетены беларускія словы, звязаныя з поспехамі і перамогамі. "Мы арганічна ўпісалі іх у арнамент, каб аб'яднаць мастацтва і спорт", - расказаў аўтар канцэпцыі беларускі мастак Сяргей Ашуха.
На жаль, дождж не даў магчымасці фарбе высахнуць, але прадстаўнікі галерэі знайшлі выход. "Канешне, шкада прац, бо стараліся нанесці ўзоры, хацелася, каб дзецям было цікава. Але мы не адчайваемся. Гэты этап у нас атрымаўся больш як майстар-клас. Дзеці зразумелі, як працаваць з пэндзлем, як кладзецца фарба. І мы пакінем ім матэрыялы, бо хочам, каб дзеці гэты праект закончили самі", - адзначыла дырэктар галерэі Лілія Лукашэнка.
Маленькая жыхарка Пастаў Аліса Юркова расказала, што прыйшла на майстар-клас з сябрамі. Яны з нецярпеннем чакалі прыезду фестывалю ў свой горад, і нават папярэджанне аб дажджы не здолела іх спыніць. "Крута, што можна прыкласці руку да таго, што будзе ўпрыгожваць горад. У мяне ёсць самокат і ролікі, так што я буду прыходзіць сюды катацца і радасна ўспамінаць, як сама ўпрыгожвала пляцоўку", - падзялілася дзяўчынка.
Ангеліна Партунова вучыць у мастацкай школе, і ў майстар-класе яна ўбачыла магчымасць паспрабаваць сябе ў новым справе. "Гэта было вельмі весела, і ў мяне засталіся толькі станоўчыя эмоцыі", - адзначыла Ангеліна.
Дзень працягнуўся прэзентацыяй праекта "Ежа з сэнсам". Госцям спартыўна-культурнага фестывалю "Вытокі" прадставілі стравы мясцовай кухні, падкрэсліўшы іх арыгінальнасць і асаблівасці падачы. Прэзентацыю правёў народны клуб нацыянальнай кухні, гульняў і абрадаў "Традыцыя" Цэнтра культуры і народнага творчасці Пастаўскага раёна.
Дырэктар цэнтра Ксенія Грэсцько расказала, што акцэнт зрабілі на стравах з бульбы, бо не дарма яго ў нашай краіне называюць другім хлебам. Усе прадстаўленыя стравы ўключаны ў спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны Беларусі.
Напрыклад, у Пастаўскім раёне нават звычайныя дранікі гатуюцца па-асабліваму - з тварагом. Дырэктар патлумачыла, што афіцыйна не ўстаноўлена, чаму продкі гатавалі дранікі менавіта так, але ёсць здагадкі: "Кожны беларус меў сваё гаспадарства. І, вядома, карова-карміцелька ў доме была заўсёды. Малочных прадуктаў было шмат, і вось так той жа тварог і пачалі дадаваць.
А яшчэ ў Паставах гатуюць незвычайныя клецкі - з "душамі". "Спачатку клецкі былі розныя, яны рабіліся з мукі. Потым, калі бульба пачала гуляць сур'ёзную ролю ў беларусаў, пачалі рабіць клецкі з бульбы. Спачатку рабілі без начыння - проста шарыкі з тертай бульбы. З часам сталі дадаваць "душу". Спачатку гэта было памінальнае страва, яго гатавалі на "жалобны стол". Але з часам яно стала менш святочным, хаця ўсё роўна не такое простае ў прыгатаванні. Таму, напэўна, калі збіраецца сям'я або сябры ў нядзелю, яны ўпрыгожваюць наш стол", - расказала Ксенія Грэсцько. Начынне ў клецках можа быць зусім розным, але ў Паставах традыцыйна выкарыстоўваюцца мясны фарш і сала з кропам.
Сярод страў шмат іншых пачастункаў: хворост, бярозавы квас, хлебны кисель і многія іншыя. "Такія стравы дагэтуль гатуюць у нашых сем'ях", - падкрэсліла дырэктар цэнтра.
"Вытокі" ў Паставах толькі набіраюць абароты. Першы дзень фестывалю завяршыўся вечаровым паказам пад адкрытым небам фільма "Чэмпіён свету". А ўжо заўтра гасцей чакаюць новыя падзеі: пройдзе спартыўна-гістарычны квест, адкрыецца сучасны скейт-роллер-парк з пляцоўкай для воркаута, адбудзецца адкрыццё фестывалю і музычная пастаноўка "Модны вадэвiль". А ўжо ў суботу пройдзе даўно палюбіўшыся ўсім маленькім удзельнікам алімпійскі квест, у якім у іх будзе шанец выйграць смарт-гадзіннік, музычную Bluetooth-колонку або павербанк.