Прычыны перакручвання стрэлкавых самахадных кранаў і іх наступствы

Эксплуатацыя стрэлкавых самаходных кранаў звязана з рызыкай апрокідывання крана. Па статыстыцы 50 % здарэнняў са стрэлкавымі самаходнымі кранамі адбываюцца з-за апрокідывання крана.

Асобную складанасць і вялікую небяспеку прадстаўляюць працы па пад'ёме і перамяшчэнні грузаў некалькімі грузападымальнымі кранамі адначасова.

Выпіска з Правілаў па забеспячэнні прамысловай бяспекі грузападымальных кранаў, зацверджаных пастановай Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь ад 22 снежня 2021 г. № 66 (далей - Правілы):

330. Устаноўка крана стрэлкавага самаходнага павінна праводзіцца на спланаванай і падрыхтаванай у адпаведнасці з праектам вытворчасці работ (тэхналагічнай дакументацыяй) пляцоўцы з улікам катэгорыі і характару грунта. Усталёўваць грузападымальны кран для працы на свежанасыпаным, не ўтрамбаваным грунце, на бетоннае падмурка, надзейнасць якога не праверана, на вечках люкоў або камунікацыях, а таксама на пляцоўцы з ухілам, які перавышае ўказаны ў пашпарце, не дазваляецца.

У бягучым годзе ў Госпромнагляд паступіла інфармацыя аб чатырох здарэннях, звязаных з стратаю ўстойлівасці і наступным апрокідываннем стрэлкавых самаходных кранаў, усталяваных на аўтамабільным шасі.

I. 17 сакавіка 2025 г. на аб'екце будаўніцтва ў г. Гродна адбылося апрокідыванне аўтамабільнага крана КС-6572СЗ. У выніку апрокідывання кран атрымаў пашкоджанні. Пацярпелых няма.

 Па выніках тэхнічнага расследавання прычын здарэння, звязаных з тэхнічным станам крана аўтамабільнага, не ўстаноўлена, але дапушчаны парушэнні патрабаванняў актаў заканадаўства ў галіне прамысловай бяспекі.

Кран стрэлкавы самаходны ўсталяваны на не спланаванай і не падрыхтаванай пляцоўцы без уліку катэгорыі і характару грунта, пад апоры не падкладзены трывалыя і ўстойлівыя падкладкі.

 У праекце вытворчасці работ не ўказаны месцы ўстаноўкі грузападымальных кранаў для выканання будаўніча-мантэжных, пагрузачна-разгрузачных работ на аб'екце (п. 332, 334 Правілаў).

Работы праводзіліся пры адсутнасці на аб'екце асобы, адказнай за бяспечнае вытворчасць работ грузападымальнымі кранамі, і стропальшчыкаў.

II. 19 чэрвеня 2025 г. у Госпромнагляд паступіла інфармацыя аб няшчасным выпадку са смяротным зыходам з плотнікам-бетоншчыкам СУ-95 ААТ Стройтрест № 3 Ордэна Кастрычніцкай рэвалюцыі.

 Няшчасны выпадак адбыўся на будаўнічым аб'екце ў Слуцкім раёне пры перамяшчэнні аўтакрана КТА-28 бадзі з бетонам на вышыню каля 4 м для залівання бетонам маналітнага пояса ўзводзімага будынка. Пры выкананні гэтай аперацыі аўтакран з перамяшчаемай бадзю страціў устойлівасць і нахіліўся ў бок ўзводзімага будынка з наступным апіраннем стрэлы аўтакрана на будаўнічыя лесы.

У выніку стрэлы крана быў смяротна траўмаваны (прыжат да будаўнічых лесаў) плотнік-бетоншчык, які знаходзіўся ў гэты час на будаўнічых лесах.

Устаноўлена, што тэхнічныя прычыны няшчаснага выпадку, звязаныя з тэхнічным станам грузападымальнага крана, адсутнічаюць.

III. 11 верасня 2025 г. на аб'екце «Будаўніцтва ваеннага гарадка ў Гомельскай вобласці. Ваенны гарадок Ш чарга будаўніцтва» пры перамяшчэнні ковша пагрузчыка (вага прыкладна 0,9 т) адбылося апрокідыванне аўтамабільнага крана КС-55727-А.  У выніку апрокідывання кран атрымаў пашкоджанні. Пацярпелых няма.