Адказнасць за парушэнне заканадаўства ў перыяд правядзення электаральнай кампаніі
Праваахоўнікі нагадваюць аб адказнасці за парушэнне заканадаўства ў перыяд правядзення электаральнай кампаніі.
Агітацыя, падчас якой утрымліваюцца заклікі, якія спрыяюць сарванню, адмене або пераносу тэрмінаў выбараў, з'яўляецца парушэннем артыкула 10.9 Кодэкса аб адміністрацыйных правапарушэннях. Па гэтай жа артыкуле ўстаноўлена адміністрацыйная адказнасць за ўмышленнае знішчэнне або пашкоджанне друкаваных матэрыялаў, якія адносяцца да выбараў, і за парушэнне ўстаноўленага законам парадку падліку галасоў. Падобныя дзеянні цягнуць за сабой накладанне штрафу ў памеры да пятнаццаці базавых велічынь.
Парушэнне ўстаноўленага парадку апытання грамадскай думкі і публікацыя вынікаў цягне адміністрацыйную адказнасць у выглядзе штрафу ў памеры ад дзесяці да трыццаці базавых велічынь па ст. 10.21 Кодэкса аб адміністрацыйных правапарушэннях.
Абразлівае приставанне да грамадзян і іншыя ўмышленныя дзеянні, якія парушаюць грамадскі парадак, разглядаюцца як дробнае хуліганства і з'яўляюцца парушэннем артыкула 19.1 Кодэкса аб адміністрацыйных правапарушэннях. Санкцыя артыкула – штраф у памеры ад двух да трыццаці базавых велічынь, або грамадскія працы, або адміністрацыйны арышт.
За паведамленне аб заведомо ложнай небяспецы: рыхтуемым выбуху, паджогу або іншых дзеяннях, якія ствараюць небяспеку для жыцця і здароўя людзей – прадугледжана крымінальная адказнасць. Згодна з артыкулам 340 Крымінальнага Кодэкса Рэспублікі Беларусь пакаранне – штраф, або арышт, або абмежаванне свабоды на тэрмін да трох гадоў, або пазбаўленне свабоды на тэрмін да пяці гадоў. То ж дзеянне, здзейсненае паўторна або групай асоб па папярэднім змове, або якое прывяло да прычынення шкоды ў буйным памеры, або прывяло да іншых цяжкіх наступстваў, пакарана абмежаваннем свабоды на тэрмін да пяці гадоў або пазбаўленнем свабоды на тэрмін ад трох да сямі гадоў.
У Крымінальным кодэксе Рэспублікі Беларусь ёсць артыкул 295-3 – незаконныя дзеянні ў адносінах да прадметаў, паражаючае дзеянне якіх заснавана на выкарыстанні гаручых рэчываў. За гэтыя дзеянні заканадаўства прадугледжвае пакаранне ў выглядзе штрафу, або выпраўленчых работ на тэрмін да двух гадоў, або арышт, або пазбаўленне свабоды на тэрмін да двух гадоў. Максімальнае пакаранне па артыкуле цягне да пяці гадоў пазбаўлення свабоды.
За прапаганду або публічнае дэманстраванне, выраб, распаўсюджванне нацысцкай сімволікі або атрыбутыкі пакаранне ў адміністрацыйным парадку прадугледжваецца згодна з артыкулам 19.10 Кодэкса аб адміністрацыйных правапарушэннях. Санкцыя артыкула для фізічнай асобы ў памеры да пяцідзесяці базавых велічынь, а для юрыдычнай асобы – да двухсот базавых велічынь.
У Рэспубліцы Беларусь устаноўлена адміністрацыйная адказнасць (артыкул 19.11 КаАП Рэспублікі Беларусь) за распаўсюджванне, выраб, захоўванне, перавозку інфармацыйнай прадукцыі, якая ўтрымлівае заклікі да экстрэмісцкай дзейнасці. Санкцыя артыкула цягне накладанне штрафу ў памеры ад дзесяці да трыццаці базавых велічынь, для індывідуальнага прадпрымальніка – штраф у памеры ад пяцідзесяці да ста базавых велічынь, а для юрыдычнай асобы – ад ста да пяцісот базавых велічынь з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння.
Расклейванне і развешванне ў спецыяльна не прадугледжаных для гэтага месцах якіх бы то ні было аб'яў, плакатаў і іншых друкаваных матэрыялаў будуць кваліфікаваны па артыкуле 22.10 Кодэкса аб адміністрацыйных правапарушэннях як парушэнне правілаў добраўпарадкавання і ўтрымання населеных пунктаў, за што прадугледжаны штраф у памеры да дваццаці пяці базавых велічынь.
Умышленныя незаконныя збор, апрацоўка, захоўванне або прадастаўленне персанальных дадзеных фізічнай асобы альбо парушэнне яго правоў, звязаных з апрацоўкай персанальных дадзеных, падпадаюць пад санкцыі артыкула 23.7 Кодэкса аб адміністрацыйных правапарушэннях. Парушэнне заканадаўства аб абароне персанальных дадзеных цягне пакаранне ў выглядзе штрафу ў памеры ад двух да дзесяці базавых велічынь.
Крымінальна пакажаюцца незаконныя дзеянні ў адносінах да інфармацыі аб асабістым жыцці і персанальных дадзеных. За гэта артыкулам 203-1 Крымінальнага кодэкса прадугледжана максімальнае пакаранне ў выглядзе пазбаўлення свабоды тэрмінам да пяці гадоў.
Любые ўмышленныя дзеянні, груба парушаючыя грамадскі парадак і выказваючы яўнае непавагу да грамадства, Крымінальным кодэксам кваліфікуюцца як хуліганства. Максімальнае пакаранне, прадугледжанае часткай 1 артыкула 339 УК Рэспублікі Беларусь, – пазбаўленне свабоды на тэрмін да трох гадоў. Хуліганства, здзейсненае паўторна або групай асоб, цягне адказнасць у выглядзе арышт, або абмежавання свабоды да трох гадоў, або пазбаўлення свабоды на тэрмін ад аднаго года да шасці месяцаў. Калі ж яно суправаджаецца прымяненнем зброі, то пакарана абмежаваннем свабоды тэрмінам да пяці гадоў або пазбаўленнем свабоды да дзесяці гадоў.
Крымінальная адказнасць за хуліганства, так жа як і адміністрацыйная адказнасць за дробнае хуліганства (артыкул 19.1 КаАП), наступае з 14 гадоў.
За незаконнае выраб і распаўсюджванне прадукцыі сродкаў масавай інфармацыі, у тым ліку адносна выбараў, наступае адказнасць па артыкуле 23.5 Кодэкса аб адміністрацыйных правапарушэннях і цягне накладанне штрафу ў памеры ад дваццаці да трыццаці базавых велічынь з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння або без канфіскацыі.
Выкарыстанне забароненых заканадаўчымі актамі сцягоў, вымпелаў, плакатаў, эмблем або сімвалаў, а таксама іх выраб з мэтай іх распаўсюджвання з'яўляецца парушэннем артыкула 24.26 Кодэкса аб адміністрацыйных правапарушэннях. Усё гэта цягне накладанне штрафу ад пяці да дваццаці базавых велічынь, для індывідуальнага прадпрымальніка – ад дзесяці да сорак базавых велічынь, а для юрыдычнай асобы – ад дваццаці да шасцідзесяці базавых велічынь.
Акрамя таго, апаганенне будынкаў або іншых збудаванняў цынічнымі надпісамі або малюнкамі, псаванне маёмасці на грамадскім транспарце або ў іншых грамадскіх месцах таксама з'яўляюцца грубым парушэннем заканадаўства. Згодна з Крымінальным кодэксам Рэспублікі Беларусь прадугледжана артыкул 341. Дадзенае дзеянне цягне пакаранне ў выглядзе грамадскіх работ, або штрафа, або арышт, або выпраўленчых работ на тэрмін да двух гадоў, або абмежаванне свабоды на тэрмін да трох гадоў, або пазбаўленне свабоды на той жа тэрмін.
Уплыў у якой бы то ні было форме на службовую асобу, якая вядзе адміністрацыйны працэс з мэтай перашкодзіць разгляду справы, пакарана штрафам у памеры ад дваццаці да трыццаці базавых велічынь, або грамадскімі работамі, або адміністрацыйным арыштам.
Перашкода ажыццяўленню выбарчых правоў альбо працы выбарчых камісій утварае склад злачынства па артыкуле 191 Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь і можа пакарана абмежаваннем свабоды на тэрмін ад двух да пяці гадоў або пазбаўленнем свабоды на тэрмін да пяці гадоў. Крымінальная адказнасць наступае за перашкоду правядзенню сходу, мітынгу, дэманстрацыі, шэсця, пікетавання або ўдзелу ў іх згодна з артыкулам 196 Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь. За парушэнне заканадаўства прадугледжаны штраф, або пазбаўленне права займаць пэўныя пасады, або займацца пэўнай дзейнасцю, або арышт, або пазбаўленне свабоды на тэрмін да пяці гадоў.
Н. ДЭНІСЮК,
начальнік аддзялення інфармацыі і грамадскіх сувязяў УУС Віцебскага аблвыканкама.
Фота Сяргея СЛЕПЦОВА.