Захаванне маёмасці з'яўляецца мэтай кожнага ўласніка свайго дома, гаража, кожнага кіраўніка на прадпрыемстве. У гэтым напрамку дзейнасці падраздзяленні Дэпартамента аховы Міністэрства ўнутраных спраў выконваюць ключавую ролю і функцыю ў ахове маёмасці грамадзян і арганізацый.

Першапачатковым этапам для прыняцця мер па захаванні маёмасці з'яўляецца пададзеная заява ў падраздзяленне Дэпартамента аховы. Яна можа быць пададзена ўстна, у тым ліку па спецыяльна выдзеленаму тэлефоннаму нумару, а таксама ў пісьмовай або электроннай форме. Заява разглядаецца на працягу пятнаццаці працоўных дзён з моманту яе рэгістрацыі ў падраздзяленні аховы. Далей праводзіцца першапачатковае агледжванне будынкаў, збораў, памяшканняў, участкаў тэрыторыі, якія знаходзяцца ў уласнасці або іншым законным валоданні юрыдычнай, фізічнай асобы і індывідуальнага прадпрымальніка і заключаецца ў комплексе мерапрыемстваў.

Агледжванне праводзіцца паўнамоцнымі асобамі падраздзялення Дэпартамента аховы ў прысутнасці заказчыка з мэтай вызначэння магчымасці аказання ахоўнай паслугі, па выніках якога складаецца акт першапачатковага агледжвання. У выпадку несупадзення аб'екта інжынерна‑тэхнічнай умацаванасці, заказчыку прапануецца выправіць недахопы з наступнай іх праверкай. Гэтыя патрабаванні прадугледжаны Інструкцыяй аб парадку арганізацыі працы па аказанні (выкананні) ахоўных паслуг (работ) Дэпартамента аховы, у тым ліку па агледжванню аб'ектаў, якая зацверджана пастановай Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь ад 28 сакавіка 2016 г. № 71.

Трэба ўлічваць, што да кожнага аб'екта, будь то кватэра, дача, гараж або пакой захоўвання наркотыкаў, каса банкаўскай установы ці прадпрыемства і г.д., асобна для кожнага прад'яўляюцца прадугледжаныя патрабаванні па інжынерна‑тэхнічнай умацаванасці і абсталяванню тэхнічнымі сродкамі сігналізацыі. Перад заключэннем дамовы на ахоўную паслугу, адпаведныя патрабаванні абавязковыя для выканання заказчыкам, у іншым выпадку аказанне ахоўнай паслугі немагчыма.

Пры адпаведнасці аб'екта ўсім неабходным патрабаванням нарматыўна‑прававых актаў, паміж заказчыкам і падраздзяленнем Дэпартамента аховы заключаецца тыповы дагавор на аказанне ахоўнай паслугі, што пацвярджае гарантыю аказваемых ахоўных паслуг і адказнасць перад заказчыкамі.

Заключэнне дамовы не з'яўляецца канчатковым вынікам аховы аб'екта. У гэтым напрамку дзейнасці, з мэтай прадухілення крадзяжоў маёмасці, супрацоўнікамі падраздзяленняў аховы праводзяцца планавыя і нечаканыя агледжванні ахоўваных аб'ектаў, накіраваныя на выяўленне змен у тэхнічнай умацаванасці, магчымых шляхоў крадзяжу маёмасці, неабходнасці абсталявання, у тым ліку дадаткова, інжынерна‑тэхнічнымі сродкамі абароны, сродкамі і сістэмамі аховы.

Падраздзяленні Дэпартамента аховы бяруць на сябе абавязацельствы па выкананні аказваемых ахоўных паслуг, гарантавалі надзейнасць і бяспеку маёмасці.

У Рэспубліцы Беларусь ахоўная дзейнасць рэгулюецца шэрагам заканадаўчых актаў, уключаючы Закон Рэспублікі Беларусь ад 08.11.2006 № 175-З «Аб ахоўнай дзейнасці» і Закон Рэспублікі Беларусь ад 14 кастрычніка 2022 г. № 213-З «Аб ліцэнзаванні» (раздзел 35 «АХОЎНАЯ ДЗЕЯЛЬНАСЦЬ»).

Важным элементам кантролю за аховай дзейнасці арганізацый з'яўляецца правядзенне мерапрыемстваў тэхнічнага (тэхналагічнага, праверачнага) характару. Мэтай гэтых мерапрыемстваў з'яўляецца папярэдне‑прафілактычны накірунак.
Актуальнасць гэтага артыкула абумоўлена неабходнасцю забеспячэння бяспекі як грамадзян, так і аб'ектаў, а таксама прадухілення парушэнняў у сферы дзеючага заканадаўства аб ахоўнай дзейнасці, парадку планавання і правядзення мерапрыемстваў у адносінах да арганізацый, якія ажыццяўляюць ахоўную дзейнасць.

Дэпартаментам аховы праводзіцца ацэнка выканання ўмоў і правілаў ажыццяўлення ахоўнай дзейнасці, абмежаванняў у сферы ахоўнай дзейнасці (за выключэннем падлягальных ліцэнзійнаму кантролю) арганізацый, іх абасобленых падраздзяленняў, якія ажыццяўляюць ахоўную дзейнасць.

Кантрольная (наглядная) дзейнасць з'яўляецца неад'емнай часткай дзяржаўнага кіравання, прызначанай забяспечыць выкананне заканадаўства, абарону правоў і законных інтарэсаў грамадзян і арганізацый, а таксама эфектыўнае функцыянаванне эканомікі. У Рэспубліцы Беларусь гэтай галіне надаецца пільная ўвага, і працэс яе ўдасканалення з'яўляецца бесперапынным. Яркім таму пацвярджэннем з'яўляецца падпісаны Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь Аляксандрам Лукашэнкам Указ ад 6 чэрвеня 2025 г. № 227 «Аб павышэнні эфектыўнасці кантрольнай (нагляднай) дзейнасці» (далей – Указ), які ўступіў у сілу з 1 студзеня 2026 г.

Сучаснае эканамічнае і сацыяльнае асяроддзе ставіць перад кантрольнымі (нагляднымі) органамі новыя выклікі, сярод якіх:

• лічбавізацыя і аўтаматызацыя, г.зн. неабходнасць упроваджвання сучасных інфармацыйных тэхналогій для павышэння аператыўнасці, дакладнасці і празрыстасці ўсіх праводжаных праверак;
• зніжэнне адміністрацыйнай нагрузкі на бізнес – імкненне да мінімізацыі лішняга кантролю, які можа перашкаджаць развіццю прадпрымальніцтва;
• павышэнне якасці і выніковасці праверак, г.зн. арыентацыя на выяўленне рэальных рызык і парушэнняў, а не на фармальнае выкананне кантрольнымі (нагляднымі) органамі прадпісаных працэдур;
• празрыстасць і падаткавасць – забеспячэнне адкрытасці інфармацыі аб дзейнасці кантрольных (наглядных) органаў і іх выніках;
• прафілактыка парушэнняў – пераход ад каратэльнага падыходу да папярэджання правапарушэнняў.

Асноўнымі напрамкамі працы ў Рэспубліцы Беларусь над вырашэннем вышэйпералічаных задач, пры рэалізацыі комплексу мер па ўдасканаленню кантрольнай (нагляднай) дзейнасці, з'яўляюцца:

Указам вызначана, што дзяржаўны кантроль (нагляд) ажыццяўляецца толькі кантралюючымі (нагляднымі) органамі ў наступных формах:

У заключэнне хацелася б адзначыць, што ўдасканаленне кантрольнай (нагляднай) дзейнасці – гэта дынамічны працэс, накіраваны на дасягненне балансу паміж забеспячэннем законнасці і стварэннем спрыяльных умоў для развіцця эканомікі. Рэалізацыя намечаных мер дазволіць зрабіць кантрольныя органы больш эфектыўнымі, празрыстымі і арыентаванымі на вынік, што, у сваю чаргу, будзе спрыяць умацаванню даверу з боку бізнесу і грамадзян, а таксама падвышэнню агульнага ўзроўню прававой культуры.