Новкінскай сярэдняй школе Віцебскага раёна прысвоена імя савецкага касманаўта Пятра Клімука
Новкінскай СШ Віцебскага раёна прысвоена імя савецкага касманаўта, двойчы Героя Савецкага Саюза Пятра Клімука. Урачыстасці па гэтым нагодзе адбудуцца 14 красавіка, а напярэдадні Дня касманаўтыкі мы пабывалі ў школе з «касмічным» ухілам.
Ідэя пра тое, што гэтаму ўстанове адукацыі неабходна ўзяць на сябе незвычайную ролю, вітала ў паветры яшчэ тады, калі будынак у пачатку 1990-х пабудавалі па незвычайным праекце. Над трыма паверхамі ўзвышаецца вежачка з купалам. Што тут арганізаваць, калі не планетарый? Праўда, з'явіўся ён толькі ў 2012-м пры непасрэдным удзеле дацэнта кафедры інжынернай фізікі ВГУ ім. П. Машэрава Уладзіміра Голубева. У стварэнні механічнага прыбора-планетарыя яму дапамагалі настаўнікі, старшакласнікі і іх бацькі. Примечательно, что сделан прибор из обычного школьного глобуса.
Справка «ВВ»: Пётр Ільіч Клімук нарадзіўся ў 1942 годзе ў д. Камаровка Брэсцкай вобласці. Пасля заканчэння школы рабіў усё магчымае ў імкненні стаць высокакласным лётчыкам. У 1965-м зачислены ў атрад касманаўтаў. Зрабіў тры касмічныя палёты ў якасці камандзіра экіпажа. Першы: 18 – 26 снежня 1973 года; другі 24 мая – 26 ліпеня 1975 года; трэці 27 чэрвеня – 5 ліпеня 1978 года. Працягласць знаходжання ў космасе склала 78 дзён 18 гадзін 18 хвілін 42 секунды. Пётр Клімук даў асабістае згоду на прысваенне Новкінскай СШ яго імя.
Новы віток развіцця ў гэтым напрамку школа атрымала, калі ў 2013-м на яе тэрыторыі пабудавалі пляцоўку для астранамічных назіранняў. Тут усталявалі сучасны тэлескоп, а ў планетарый набылі спецыяльную лічбавую апаратуру для дэманстрацыі мультфільмаў і навучальных фільмаў пра планеты, зоркі, космас.
З абсталяваннем астранамічнага комплексу Новкінская СШ стала філіялам кафедры інжынернай фізікі факультэта матэматыкі і інфармацыйных тэхналогій ВГУ ім. П. Машэрава.
Круг аднадумцаў, захопленых вывучэннем таямніц космасу, шырэўся: так, Уладзімір Голубеў запрасіў у Новку расійскага касманаўта-выканаўцу Олега Арцём'ева, бацькі якога жывуць у Віцебску. Частка рухавіка мяккай пасадкі ад спускаемага апарата касмічнага карабля, бортовы журнал і сувеніры, прывезеныя касманаўтам, сталі першымі экспанатамі музейнай пакоі, якую вырашылі развіваць як музей гісторыі космасу.
Яго ўрачыстае адкрыццё адбылося ў 2019 годзе. Пачэсным госцем быў Олег Арцём'еў. Падораныя ім скарбы, шэраг фотаздымкаў, зробленых непасрэдна на міжнароднай касмічнай станцыі і ўвайшоўшых у экспазіцыю «Дорога к звездам», – і цяпер складаюць гонар музея.
Як правіла, знаёмства з прыладай Сонечнай сістэмы і іншымі нябеснымі свяціламі ў вучняў Новкінскай школы адбываецца яшчэ ў першым класе, калі яны ўпершыню прыходзяць у таямнічы музей і чараўнічы планетарый. Улюбляюцца ў загадкавы свет космасу назаўсёды.
Некалькі гадоў пад кіраўніцтвам захопленага педагога дадатковай адукацыі (цяпер намеснік дырэктара) цэнтра дзяцей і моладзі Віцебскага раёна Елены Яноўскай працавала аб'яднанне па інтарэсах для юных аматараў таямніц Сусвету «Астрэй».
Тры гады таму ў школе стварылі Гагарынскі атрад, які цяпер носіць імя Героя Расійскай Федэрацыі лётчыка-касманаўта О.Артём'ева. Аказацца ў ім – вялікая гонар і удача. Да пятога класа, калі прымаюць у атрад, хлопцы павінны зарэкамендаваць сябе стараннымі, дысцыплінаванымі вучнямі, надзейнымі таварышамі, актыўнымі ўдзельнікамі грамадска карысных мерапрыемстваў. «Гагарынцы-артём'еўцы» свайго роду твар школы. Ім давяраюць сустракаць шматлікіх гасцей, выступаць экскурсаводамі, прадстаўляць установу адукацыі на іншых камунікацыйных пляцоўках.
У Новкінскай СШ часта бываюць госці. Для іх праводзяцца экскурсіі ў астракасмічным комплексе. Усіх уражваюць унікальныя магчымасці сельскай школы. Толькі ўявіце, як цікава праходзяць тут тэматычныя класныя гадзіны, ўрокі астранаміі і іншыя заняткі, прысвечаныя пратасканню таямніц сусвету.
Январь 2025 года адзначыўся яркім падзеем: візітам першай жанчыны-касманаўта суверэннай Беларусі, Героя Беларусі Марыны Васілевскай. Яна наведала музей і планетарый, пасадзіла дрэва дружбы ў школьным зімовым садзе, пагутарыла з калектывам. Як намеснік старшыні праўлення АА «Беларускі фонд міру» Марына Васілевская ўручыла ордэн «Юны міратворца» актывісту ваенна-патрыятычнага клуба «Волат» 11-класніку Захару Варгану.
– Члены нашага клуба не толькі вывучаюць гісторыю, але і займаюцца практычнымі справамі – ад добраўпарадкавання воінскіх пахаванняў і памятных месцаў да дапамогі ветэранам, – расказаў Захар. – Я шчаслівы, што вучуся ў «касмічнай» школе, якая дае трывалую адукацыю і шырокі кругазор. Пасля яе заканчэння планую паступаць у БГТУ на спецыяльнасць «Лясное гаспадарства». Хачу садзіць лес. Такі, каб яго было відаць з космосу.