Дзяржаўнае рэгуляванне ў галіне пахавання і пахавальных спраў ажыццяўляецца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь, Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь, Міністэрствам жыллёна-камунальнага гаспадарання, мясцовымі Саветамі дэпутатаў, мясцовымі выканаўчымі і распарадчымі органамі і іншымі дзяржаўнымі органамі ў межах іх кампетэнцыі.

Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь у галіне пахавання і пахавальных спраў вызначае дзяржаўную палітыку і ажыццяўляе іншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасці з Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь і іншымі заканадаўчымі актамі.

Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь у галіне пахавання і пахавальных спраў:

• забяспечвае рэалізацыю дзяржаўнай палітыкі;
• вызначае парадак выплаты дапамогі на пахаванне;
• устанаўляе парадак благоўстройства ваенных пахаванняў і пахаванняў ахвяр войнаў;(абзац уведзены Законам Рэспублікі Беларусь ад 04.01.2021 N 75-З)
• выконвае іншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасці з Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь, гэтым Законам, іншымі законамі і актамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

Міністэрства жыллёва-камунальнага гаспадаркі ў галіне пахавання і пахавальных спраў:

• вядзе дзяржаўную палітыку;
• распрацоўвае тыповыя правілы па прадастаўленні і рэзерваванні за плату ўчасткаў для пахавання, месцаў у калумбарыі;(у рэдакцыі Закону Рэспублікі Беларусь ад 04.01.2021 N 75-З)
• выконвае падрыхтоўку прапаноў па ўдасканаленню заканадаўства і заключэнню міжнародных дамоваў Рэспублікі Беларусь;
• каардынуе дзейнасць іншых рэспубліканскіх органаў дзяржаўнага кіравання, ажыццяўляе ўзаемадзеянне з іншымі дзяржаўнымі органамі і арганізацыямі;
• забяспечвае міжнароднае супрацоўніцтва;
• выконвае іншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасці з гэтым Законам і іншымі актамі заканадаўства.

Міністэрства абароны ў галіне пахавання і пахавальных спраў:

• выконвае паўнамоцтвы паувековечванне памяці аб загінуўшых пры абароне Айчыны і захаванне памяці аб ахвярах войнаў
• выконвае іншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасці з гэтым Законам і іншымі актамі заканадаўства.

Мясцовыя Саветы дэпутатаў у межах сваёй кампетэнцыі ў галіне пахавання і пахавальных спраў:

• прымаюць рашэнні аб стварэнні, пераносе і закрыцці месцаў пахавання;
• прымаюць рашэнні аб стварэнні крематорыяў;
• выконваюць іншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасці з гэтым Законам і іншымі актамі заканадаўства.

Мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы ў межах сваёй кампетэнцыі ў галіне пахавання і пахавальных спраў:

• вядзе дзяржаўную палітыку на тэрыторыі адпаведнай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі;
• арганізуюць работы па ўтрыманні і благоўладкаванні месцаў пахавання на тэрыторыі адпаведнай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі, у тым ліку з улікам мясцовых звычаяў і традыцый;(у рэдакцыі Закону Рэспублікі Беларусь ад 04.01.2021 N 75-З)
• устанаўліваюць спіс участкаў для пахавання, месцаў у калумбарыі, утрыманне і аблагоджванне якіх ажыццяўляюцца спецыялізаванымі арганізацыямі або асобамі, адказнымі за ўтрыманне і аблагоджванне месцаў пахавання;
• выконваюць іншыя паўнамоцтвы ў адпаведнасці з гэтым Законам і іншымі актамі заканадаўства.

Іншыя дзяржаўныя органы ўдзельнічаюць у рэалізацыі дзяржаўнай палітыкі і выконваюць іншыя паўнамоцтвы ў галіне пахавання і пахавальных спраў у адпаведнасці з гэтым Законам і іншымі актамі заканадаўства.

Для аналізу прымянення заканадаўства ў галіне пахавання і пахавальных спраў, распрацоўкі прапаноў аб стварэнні, утрыманні і благоўпарадкаванні месцаў пахавання, аб стварэнні крематыяў на тэрыторыі адпаведнай адміністрацыйна‑тэрытарыяльнай адзінкі пры мясцовых выканаўчых і распарадных органах могуць стварацца попечыцельскія саветы ў галіне пахавання і пахавальных спраў.

Склад і парадак дзейнасці папечыцельскіх саветаў у галіне пахавання і пахавальных спраў вызначаюцца мясцовымі выканаўчымі і распарадчымі органамі.

Дзяржава гарантуе пахаванне ў парадку, устаноўленым гэтым Законам і іншымі актамі заканадаўства ў галіне пахавання і пахавальных спраў.

Волявыказанне памерлага — распараджэнне, зробленае грамадзянiнам пры жыцці:

• аб даверы выканання свайго волявыказвання, у тым ліку ажыццяўлення пахавання, мужу (жонцы), блізкім сваякам, іншым сваякам, законнаму прадстаўніку, банку пры адкрыцці спецыяльнага рахунку на пахаванне і заключэнні дамовы са спецыялізаванай арганізацыяй, іншым фізічным і юрыдычным асобам;
• аб добраахвотнай згадзе або адмове быць падвергнутым паталаганатамічнаму даследаванню, калі яно не з'яўляецца абавязковым;
• аб добраахвотнай згадзе на перадачу пасля смерці яго цела, органаў, тканін у арганізацыю аховы здароўя або дзяржаўнае ўстанову адукацыі, якая ажыццяўляе падрыхтоўку, павышэнне кваліфікацыі і (ці) перападрыхтоўку спецыялістаў з вышэйшай або сярэдняй спецыяльнай медыцынскай, фармацэўтычнай адукацыяй, для выкарыстання ў адукацыйным працэсе і навуковых даследаваннях;
• аб жаданні або нежаданні быць пахаваным побач з раней памерлым(ай) супругам (супругай) ці блізкімі сваякамі, альбо ў іншым месцы ў адпаведнасці з рэлігійнымі перакананнямі, звычаямі і традыцыямі;
• аб добраахвотным згадненні або адмове быць падвергнутым крэмацыі

Выказванне волі аб дзеяннях, прадугледжаных абзацамі другім, трэцім, пятым і шостым часткі першай сапраўднай артыкула, можа быць выказана ў пісьмовай або вуснай форме ў прысутнасці аднаго або некалькіх сведкаў, а аб дзеяннях, прадугледжаных абзацам чацвёртым часткі першай сапраўднай артыкула, — у пісьмовай форме.

Пахаванне ў месцы пахавання, указаным у завяшчэнні памерлага, гарантуецца пры наяўнасці вольнага ўчастка для пахавання або месца ў калумбарыі ў дзейным месцы пахавання, а пры наяўнасці абставін, указанных у частцы пятай артыкула 25 гэтага Закону, — у закрытым месцы пахавання.

Пахаванне і іншыя дзеянні адносна цела (пасляпамерлых) памерлага, указаныя ў частцы першай гэтага артыкула, павінны выконвацца ў адпаведнасці з воляй памерлага, калі гэта не супярэчыць заканадаўству і калі не ўзніклі абставіны, пры якіх выкананне такой волі немагчыма.

Волявыказанне памерлага, зробленае пад прымусам, лічыцца недзейсным.

Выканальнікамі волі памерлага з'яўляюцца асобы, указаныя ў волі памерлага, якія згадзіліся ўзяць на сябе абавязак выканання волі памерлага.

У выпадку адсутнасці волі памерлага або ў выпадку адмовы асоб, указанных у волі памерлага, ад выканання волі памерлага, права на пахаванне і ажыццяўленне іншых дзеянняў адносна цела (астаткаў) памерлага маюць законны прадстаўнік памерлага, муж (жонка), блізкія сваякі памерлага, іншыя асобы, якія ўзялі на сябе арганізацыю пахавання, а пры іх адсутнасці, у тым ліку адмове названага асоб ад гэтага права, пахаванне выконваецца спецыялізаванай арганізацыяй.

Арганізацыі аховы здароўя і органы ўнутраных спраў пры наяўнасці звестак аб факце смерці і месцы знаходжання (захоўвання) цела (асцярот) памерлага на безвыплатнай аснове прадастаўляюць такую інфармацыю фізічным і юрыдычным асобам у выпадку іх звароту.

Ліцам, якія ўзялі на сябе арганізацыю пахавання, і спецыялізаваным арганізацыям гарантуецца на бясплатнай аснове:

• выдача медыцынскага сведчання аб смерці (мертворождзенні), даведкі аб смерці, сведчання аб смерці;
• выдача цела (пакупаў) памерлага з моргу на працягу двух сутак з дня ўстанаўлення дзяржаўным медыцынскім судовым экспертом прычыны смерці, калі для ўстанаўлення прычыны смерці ўзніклі падставы для размяшчэння цела (пакупаў) памерлага ў морг (у выпадку, калі пры судова-медыцынскай экспертызе ўстаноўлены цяжкія целавыя пашкоджанні, якія сталі непасрэднай прычынай смерці, цела (пакупы) памерлага выдаецца з пісьмовага дазволу органа (асобы), які прызначыў гэтую экспертызу);
• знаходжанне цела (пасляж) памерлага ў моргу ў умовах, якія перашкаджаюць развіццю гнілых працэсаў, да семі сутак з дня ўстанаўлення дзяржаўным медыцынскім судовым экспертом прычыны смерці і вырашэння іншых пытанняў, указанных у пастанове (вызначэнні) аб прызначэнні судова-медыцынскай экспертызы, калі існуюць абставіны, якія ўскладняюць пахаванне.

У выпадку, калі асоба памерлага не вызначана або адсутнічаюць асобы, якія ўзялі на сябе арганізацыю пахавання, спецыялізаваным арганізацыям гарантуецца знаходжанне цела (останкаў) памерлага ў моргу да сорак пяці сутак з дня вызначэння дзяржаўным медыцынскім судовым экспертом прычыны смерці і вырашэння іншых пытанняў, указанных у пастанове (вызначэнні) аб прызначэнні судова-медыцынскай экспертызы, на бясплатнай аснове.

Па выбары фізічнай асобы, якая ўзяла на сябе арганізацыю пахавання, дзяржава гарантуе выплату дапамогі на пахаванне альбо аказанне гарантаваных паслуг па пахаванню на безвыплатнай аснове ў адпаведнасці са артыкулам 30 гэтага Закону. У межах памеру атрыманага дапамогі на пахаванне фізічная асоба, якая ўзяла на сябе арганізацыю пахавання, мае магчымасць набыць гарантаваныя паслугі па пахаванню, прадугледжаныя часткай чацвёртай артыкула 30 гэтага Закону.

Палажэнні абзацаў трэцяга і чацвёртага часткі другой, часткі трэцяй гэтай артыкула не распаўсюджваюцца на выпадкі смерці ад такіх інфекцыйных захворванняў, як натуральная шпіт, чума, холера, жоўтая ліхаманка, меліёз, сібірская язва, сап, ліхаманкі Ласса, Марбург, Эбола.

Гарантаваныя паслугі па пахаванні аказваюцца спецыялізаванымі арганізацыямі, іншымі юрыдычнымі асобамі і індывідуальнымі прадпрымальнікамі.

Гарантаваныя паслугі па пахаванні аказваюцца фізічнай асобе, якая ўзяла на сябе арганізацыю пахавання і звярнулася ў спецыялізаваную арганізацыю, да іншага юрыдычнага асобы або індывідуальнага прадпрымальніка за аказаннем гарантаваных паслуг па пахаванні, на падставе яго пісьмовага заяўлення і справкі аб смерці.

У выпадку, калі фізічная асоба, якая ўзяла на сябе арганізацыю пахавання, не атрымала дапамогу на пахаванне, гарантаваныя паслугі па пахаванню аказваюцца ёй на бясплатнай аснове з наступным кампенсацыяй спецыялізаванай арганізацыі, іншай юрыдычнай асобе або індывідуальнаму прадпрымальніку выдаткаў на пахаванне ў адпаведнасці са артыкулам 33 гэтага Закону.

К гарантаваным паслугам па пахаванні адносяцца:

• выраб драўлянага грабня без аздаблення, або з аздабленнем абіўнымі тканінамі і (або) нетканымі матэрыяламі, або з іншымі відамі аздаблення;
• вырабленне драўлянай тумбы, або простага драўлянага крыжа, або драўлянага ідэнтыфікацыйнага слупка — з пакрыццём морылкай і (або) лаком, іншым матэрыялам, з таблічкай, на якой указаны прозвішча, імя, імя па бацьку (калі яно ёсць), даты нараджэння і смерці памерлага (калі яны вядомыя) (далей — тумба, крыж, ідэнтыфікацыйны слупок);
• дастаўка (у межах адпаведнай адміністрацыйна‑тэрытарыяльнай адзінкі) грабніцы і стагны, крыжа, ідэнтыфікацыйнага слупка;
• перавозка цела (асцяркоў) памерлага да месца пахавання альбо ў крематарый (у межах адпаведнай адміністрацыйна‑тэрытарыяльнай адзінкі або з тэрыторыі адміністрацыйна‑тэрытарыяльнай адзінкі за яе межы да месца пахавання, прызначанага для пахавання памерлых, якія пражывалі на тэрыторыі гэтай адміністрацыйна‑тэрытарыяльнай адзінкі);
• пахаванне цела (останкаў) памерлага або ўрны з попелам (пеплам).

Па выбары фізічнай асобы, якая ўзяла на сябе арганізацыю пахавання, гарантаваныя паслугі па пахаванню аказваюцца адпаведнай спецыялізаванай арганізацыяй, іншай юрыдычнай асобай або індывідуальным прадпрымальнікам:

• па месцу нараджэння памерлага;
• па апошняму месцу жыхарства або месцу прабывання, па якім памерлы быў зарэгістраваны пры жыцці;
• па месцу пахавання побач з раней памерлымі мужам (жонкай), блізкімі сваякамі, а таксама спадчыннікамі ў выпадку пахавання ўрны з попелам (пеплам) пасля крэмацыі ў сямейны калумбарый;
• па месцу жыхарства або месцу прабывання, па якім фізічная асоба, якая ўзяла на сябе арганізацыю пахавання, зарэгістравана.

Асартымент тавараў, работ і паслуг, неабходных для аказання гарантаваных паслуг па пахаванні, а таксама цэны (тарыфы) на іх усталёўваюцца ў межах памеру дапамогі на пахаванне і рэгулююцца мясцовымі выканаўчымі і распараджальнымі органамі абласнога тэрытарыяльнага ўзроўню. Пры гэтым:

• тарыфы на гарантаванае абслугоўванне па перавозцы цела (прахоў) памерлага да месца пахавання альбо ў крематарый аўтамабільным транспартам, па дастаўцы грабніцы і табліцы, крыжа, ідэнтыфікацыйнага слупка фармуюцца за 1 гадзіну і за 1 кіламетр з улікам кошту гаруча‑смазачных матэрыялаў;
• тарыфы на гарантаванае абслугоўванне па пахаванню цела (асклада) памерлага фармуюцца на аснове выдаткаў на: копку магілы, паднясенне труны з целам да ўчастка для пахавання на адлегласць да 50 метраў, апусканне труны ручным (механічным) спосабам, засыпку магілы, афармленне магільнага холма, усталяванне тумбы, крыжа, ідэнтыфікацыйнага слупка;
• пры фарміраванні тарыфаў на гарантаваную паслугу па пахаванню ўлічваюцца сезонны характар дзейнасці (зімовы час) і асаблівасці яе ажыццяўлення: капанне магілы ўручную (з выкарыстаннем лапаты і лом), у абмежаваных умовах (у межах агароджы альбо паміж надграбнымі помнікамі, устаноўленымі на ўчастку (участках) для пахавання); капанне магілы механізаваным спосабам; размяшчэнне ўрны з попелам (пеплам) у зямлю (з выкарыстаннем лапаты і лом) у калумбарным шкляным кубку, без калумбарнага шклянага кубку, у калумбарый, склеп;
• пры аказанні гарантаванай паслугі па вырабе драўлянага грабу (драўлянага грабу без аздаблення, або з аздабленнем абіўнымі тканінамі і (ці) нетканымі матэрыяламі, або з іншымі відамі аздаблення), тумбы (з пакрыццём морылкай і (ці) лакам, іншым матэрыялам), або крыжа (з пакрыццём морылкай і (ці) лакам, іншым матэрыялам), або ідэнтыфікацыйнага слупка (з пакрыццём морылкай і (ці) лакам, іншым матэрыялам) да тарыфаў дадаецца кошт выдаткаваных на іх выраб асноўных і дапаможных сыравіны і матэрыялаў:
  • ўвезеных у Рэспубліку Беларусь, разлічаная, зыходзячы з цэн па вонкавагандлёваму дагавору і выдаткаў па імпарце (мытныя плацяжы, страхаванне груза, працэнты па крэдытах (займах, гарантыях), транспартныя выдаткі, іншыя выдаткі ў адпаведнасці з заканадаўствам);
  • вырабленых у Рэспубліцы Беларусь, разлічаная, зыходзячы з отпускных цэн вытворцы і фактычна панесеных выдаткаў па дастаўцы.

Фізічным асобам, якія ўзялі на сябе арганізацыю пахавання (за выключэннем фізічных асоб, якія маюць права на кампенсацыю выдаткаў на пахаванне ў адпаведнасці з заканадаўствам аб абавязковым страхаванні ад няшчасных выпадкаў на вытворчасці і прафесійных захворванняў) і не атрымалі на бясплатнай аснове гарантаваныя паслугі па пахаванню, выплачваецца дапамога на пахаванне, калі заява аб ёй была пададзена не пазней за шэсць месяцаў з дня смерці, а ў выпадку працяглага пошуку памерлага — не пазней за шэсць месяцаў з дня пахавання.

Дапамога на пахаванне выплачваецца за кошт сродкаў:

• бюджэта дзяржаўнага вонбюджэтнага фонду сацыяльнай абароны насельніцтва Рэспублікі Беларусь — у выпадку смерці асобы, на якую на дату смерці або на працягу не менш за 10 гадоў распаўсюджваецца дзяржаўнае сацыяльнае страхаванне і за якую альбо яна сама плаціла абавязковыя страхавыя ўзносы на дзяржаўнае сацыяльнае страхаванне, пенсіяра, які атрымліваў пенсію з сродкаў дзяржаўнага сацыяльнага страхавання, у тым ліку прафесійнага пенсійнага страхавання, а таксама беспрацоўнага, зарэгістраванага ў камітэце па працы, занятасці і сацыяльнай абароне Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта, кіраванні (аддзяленні) па працы, занятасці і сацыяльнай абароне раённага (гарадскога) выканаўчага камітэта, або дзяцей (у тым ліку ўсыноўленых (удзельных), якія знаходзяцца пад апекай (папекай)) названыя асобы, якія не дасягнулі 18‑гадовага ўзросту (вучэні — 23‑гадовага ўзросту);(у рэдакцыі Закона Рэспублікі Беларусь ад 04.01.2021 N 75-З)
• адпаведнага дзяржаўнага органа — у выпадку смерці (гібелі) ваеннаслужачага, ваеннаабавязанага, прыцягнутага на ваенныя зборы, асобы начальніцкага і радовага складу органаў унутраных спраў, Следчый камітэт, Дзяржаўны камітэт судовых экспертызаў, органы фінансавых расследаванняў Камітэта дзяржаўнага кантролю, органы і падраздзяленні па надзвычайных сітуацыях, грамадзян, памерлых пасля звальнення з ваеннай службы або з службы гэтых органаў з правам на пенсію, а таксама дзяцей (у тым ліку ўсынутых (удзельных), якія знаходзяцца пад апекай (папекай)) указаных асоб, якія не дасягнулі 18‑гадовага ўзросту (вучэбных — 23‑гадовага ўзросту);(у рэдакцыі Закону Рэспублікі Беларусь ад 04.01.2021 № 75-З)

• рэсспубліканскага бюджэту — у выпадку смерці пенсіяра, які атрымліваў пенсію за кошт сродкаў рэспубліканскага бюджэту, або яго дзяцей (у тым ліку ўсынутых (удзочаных), якія знаходзяцца пад апекай (папячальніцтвам)), якія не дасягнулі 18‑га ўзросту (вучыцца — 23‑га ўзросту);(у рэдакцыі Закона Рэспублікі Беларусь ад 04.01.2021 N 75-З)
• мясцовага бюджэту — у выпадку смерці асобы, за якую ці якой не сплачвалі на дату смерці абавязковыя страхавыя ўзносы на дзяржаўнае сацыяльнае страхаванне або сплачвалі менш за 10 гадоў, не з'яўляўшагася пенсіянерам, зарэгістраванага на дзень смерці на тэрыторыі адпаведнай адміністрацыйна‑тэрытарыяльнай адзінкі, або смерці яго дзяцей (у тым ліку ўсыноўленых (удзельных), якія знаходзяцца пад апекай (папекай)), якія не дасяглі 18‑га ўзросту (вучэбных — 23‑га ўзросту); у выпадку нараджэння мёртвага дзіцяці пасля 154‑х дзён цяжарнасці, адзін з бацькоў якога пражывае на тэрыторыі адпаведнай адміністрацыйна‑тэрытарыяльнай адзінкі; у выпадку пахавання асобы, якая адбывала пакаранне ў выпраўленчым установе, якая да адпраўлення да месца адбывання пакарання была зарэгістравана на тэрыторыі адпаведнай адміністрацыйна‑тэрытарыяльнай адзінкі; у выпадку пахавання асобы без пэўнага месца жыхарства або памерлага, асобу якога не ўстанавілі органы ўнутраных спраў, смерць якога ўстаноўлена на тэрыторыі адпаведнай адміністрацыйна‑тэрытарыяльнай адзінкі.(у рэдакцыі Закона Рэспублікі Беларусь ад 04.01.2021 N 75-З)

К навучэнцам, указаным у абзацах другім — пятым часткі другой сапраўднай артыкула, адносяцца асобы, якія атрымліваюць у Рэспубліцы Беларусь, за межамі Рэспублікі Беларусь у адпаведнасці з міжнароднымі дамовамі Рэспублікі Беларусь у дзённай форме атрымання адукацыі агульную сярэднюю, прафесійна‑тэхнічную, сярэднюю спецыяльную, вышэйшую, навукова‑арыентаваную, спецыяльную адукацыю.

Памощь на пахаванне выплачваецца ў памеры сярэдняй заработнай платы работнікаў у Рэспубліцы за папярэдні месяц адносна месяца наступлення смерці.

Пакіраванне на пахаванне памерлага пенсіянера з ліку асоб, указанных у трэцім абзацы часткі другой артыкула 31 гэтага Закону, у тым ліку звярнуўшыхся ў парадку, устаноўленым заканадаўствам, за прызначэннем пенсіі, выплачваецца ў памеры выплачанай (падляжачай выплате) яму месячнай пенсіі, але не менш за сярэднюю заработную плату работнікаў у Рэспубліцы за папярэдні месяц адносна месяца наступлення смерці.

Пасадачка на пахаванне памерлага інваліда Вялікай Айчыннай вайны, асобы, якая атрымлівала пенсію за асаблівыя заслугі перад рэспублікай, выплачваецца ў памеры двухмесячнай сумы прызначанай ёй пенсіі, але не менш за сярэднюю заработную плату работнікаў у рэспубліцы за папярэдні месяц адносна месяца наступлення смерці.

Размер дапамогі на пахаванне вызначаецца на дзень смерці, а ў выпадку, калі па прычыне доўгага пошуку памерлага пахаванне ажыццяўлялася пазней за ўстаноўлены дзень смерці, — на дзень пахавання на падставе дакументаў, якія пацвярджаюць гэты факт.

Кампенсацыя выдаткаў на пахаванне спецыялізаванай арганізацыі, іншай юрыдычнай асобе, індывідуальнаму прадпрымальніку ажыццяўляецца за кошт сродкаў, прадугледжаных часткай другой артыкула 31 гэтага Закону, не пазней за першы працоўны дзень, наступны за днём прадстаўлення дакумента аб фактычным выкананні работ, копіі пісьмовага заяўлення аб прадастаўленні на бясплатнай аснове гарантаваных паслуг па пахаванню, пададзенага фізічнай асобай, якая ўзяла на сябе арганізацыю пахавання (за выключэннем выпадкаў пахавання памерлых, асобу якіх не ўстаноўлена, і памерлых пры адсутнасці асоб, якія ўзялі на сябе арганізацыю пахавання), і справкі аб смерці.

Кампенсацыя выдаткаў на пахаванне спецыялізаванай арганізацыі, іншай юрыдычнай асобы, індывідуальнага прадпрымальніка выконваецца на аснове фактычных выдаткаў у межах памеру дапамогі на пахаванне.

Парадак кампенсацыі выдаткаў на пахаванне спецыялізаванай арганізацыі, іншай юрыдычнай асобе, індывідуальнаму прадпрымальніку ўсталёўваецца Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь.

Кампенсацыя выдаткаў на пахаванне, у тым ліку выдаткаў на ўстаноўку надмогільнага збудавання, застрахаванага асобы па абавязковым страхаванні ад няшчасных выпадкаў на вытворчасці і прафесійных захворванняў, смерць якога наступіла ў выніку страховага выпадку, ажыццяўляецца фізічным і (ці) юрыдычным асобам, індывідуальным прадпрымальнікам за кошт сродкаў абавязковага страхавання ад няшчасных выпадкаў на вытворчасці і прафесійных захворванняў у парадку, памерах і на ўмовах, устаноўленых Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь.

Кампенсацыя выдаткаў на ўстаноўку надграбнага помніка ажыццяўляецца ў выпадку смерці ваеннаслужачых, загінуўшых (памерлых) ў мірны час пры выкананні абавязкаў ваеннай службы, а таксама супрацоўнікаў разведвальных службаў, членаў іх сем'яў і грамадзян Рэспублікі Беларусь, якія аказвалі канфідэнцыяльную дапамогу разведвальным службам, загінуўшых (памерлых) у сувязі з ажыццяўленнем знешняй разведкі.

Кампенсацыя выдаткаў на ўстаноўку надгробнага помніка ажыццяўляецца па заяве асобы, якая ўзяла на сябе арганізацыю ўстаноўкі надмогільнага збудавання, на падставе дакументаў, якія пацвярджаюць выдаткі на ўстаноўку надгробнага помніка, у парадку, устаноўленым Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь.

Кампенсацыя выдаткаў на ўстаноўку надграбнага помніка памерлым вайскоўцам часовай ваеннай службы ажыццяўляецца за кошт сродкаў Міністэрства абароны. Кампенсацыя выдаткаў на ўстаноўку надграбнага помніка іншым асобам, указаным у частцы першай гэтага артыкула, ажыццяўляецца адпаведнымі дзяржаўнымі органамі, у якіх прадугледжана ваенная служба, вайсковымі фарміраваннямі, створанымі ў адпаведнасці з заканадаўствам, у якіх яны праходзілі ваенную службу, альбо дзяржаўнымі органамі, разведвальным службам якіх грамадзяне Рэспублікі Беларусь аказвалі садзейнічанне, за кошт сродкаў, выдзеленых з рэспубліканскага бюджэту на іх утрыманне.

Кампенсацыя выдаткаў на ўстаноўку надграбнага помніка выконваецца ў памеры дапамогі на пахаванне.

Парадак афармлення дакументаў, а таксама вядзення ўліку і справаздачнасці па кампенсацыі выдаткаў на ўстаноўку надграбнага помніка ўсталёўваецца адпаведнымі дзяржаўнымі органамі, у якіх прадугледжана ваенная служба, ваеннымі фарміраваннямі, створанымі ў адпаведнасці з заканадаўствам, і дзяржаўнымі органамі, якія ажыццяўляюць знешнюю разведку.

Участак для пахавання, месца ў калумбарыі прадастаўляюцца на падставе пісьмовага заяўлення фізічнай асобы, якая ўзяла на сябе арганізацыю пахавання, сведчання аб смерці, выдадзенага органамі, якія рэгіструюць акты грамадзянскага стану, або медыцынскага сведчання аб смерці (мёртвараджэнні).

Участак для пахавання прадастаўляецца на бясплатнай аснове спецыялізаванай арганізацыяй, паселішчнымі, сельскімі выканаўчымі камітэтамі, спецыяльнымі органамі абласнога ўзроўню:

• па месцу нараджэння памерлага;
• па апошняму месцу жыхарства або месцу прабывання, па якім памерлы быў зарэгістраваны пры жыцці;(у рэдакцыі Закону Рэспублікі Беларусь ад 04.01.2021 N 75-З)
• па месцы пахавання побач з раней памерлымі мужам (жонкай), блізкімі сваякамі;
• па месцы жыхарства або месцы прабывання, па якім фізічная асоба, якая ўзяла на сябе арганізацыю пахавання, зарэгістравана.(у рэдакцыі Закона Рэспублікі Беларусь ад 04.01.2021 N 75-З)

Участак для пахавання, указаны ў частцы другой гэтай артыкула, прадастаўляецца ў памеры:

• двухмеснага пахавання, якое гарантуе пахаванне на гэтым участку памерлага і пазнейшага памерлага мужа (жонкі) або аднаго з блізкіх сваякоў;
• аднамеснага пахавання ў выпадку пахавання памерлага, які не меў мужа (жонкі), блізкіх сваякоў, памерлага, чая асоба не была вызначана, а таксама з улікам волі памерлага і ў іншых выпадках па просьбе асобы, якая ўзяла на сябе арганізацыю пахавання, а таксама калі згодна з планіроўкай месца пахавання немагчыма прадаставіць участак памерам двухмеснага пахавання.

Памеры ўчасткаў для пахавання, якія прадастаўляюцца на бясплатнай аснове, устанаўліваюцца мясцовымі выканаўчымі і распарадчальнымі органамі базавага тэрытарыяльнага ўзроўню, паселішчнымі, сельскімі выканаўчымі камітэтамі, спецыяльнымі органамі абласнога ўзроўню і павінны складаць не менш 2,3 метра ў даўжыню і 2,0 метра ў шырыню — для двухмеснага пахавання; 2,3 метра ў даўжыню і 1,4 метра ў шырыню — для аднамеснага пахавання.

Памеры ўчасткаў для пахавання, прадастаўленых да ўступлення ў сілу гэтага Закону, вызначаюцца заканадаўствам, якое дзейнічала падчас іх прадастаўлення.

Пахаванне ў межах межаў прададзенага ўчастка для пахавання на свабодных месцах або ў сямейных калумбарыйх памерлых сужэнцаў, сваякоў, уласнікаў, у тым ліку ўрн з іх попелам (пеплам), а таксама падпахаванне названага памерлых у існуючую магілу дазваляецца пры наяўнасці дакументаў, якія пацвярджаюць шлюбныя, роднасныя адносіны, адносіны ўласнасці паміж памерлымі, з адпаведнай рэгістрацыяй праведзенага пахавання або падпахавання спецыялізаванай арганізацыяй, пасялковымі, сельскімі выканаўчымі камітэтамі, спецыяльнымі органамі абласнога ўзроўню і ў парадку, устаноўленым Правіламі ўтрымання і аблагоджвання месцаў пахавання.

Рэзерваванне ўчасткаў, а таксама прадастаўленне ўчасткаў для пахавання, якія не прадугледжаны часткай другой гэтай артыкула, у тым ліку прадастаўляемых у адпаведнасці з воляй памерлага ці пажаданнем асоб, якія ўзялі на сябе арганізацыю пахавання, а таксама перавышаючых устаноўленыя памеры ўчастка для пахавання, прадастаўляемага на бясплатнай аснове, могуць ажыццяўляцца па рашэнні спецыялізаванай арганізацыі, пасёльных, сельскіх выканаўчых камітэтаў, спецыяльных органаў абласнога ўзроўню за плату, якая ажыццяўляецца адным разовым плацяжом.

На тэрыторыі месцаў пахавання могуць быць створаны ўчасткі, якія прадугледжваюць абсталяванне сямейных (родавых) пахаванняў і склепаў, на якіх дазваляецца рэзерваванне ўчастка (ўчасткаў) для пахавання звыш усяго ўчастка для пахавання, які прадастаўляецца на бясплатнай аснове. Рэзерваванне такога ўчастка (ўчасткаў) ажыццяўляецца ў парадку, устаноўленым сёмай часткай гэтай артыкула, па пісьмовай заяве асобы, якая з'яўляецца законным прадстаўніком памерлага альбо мужам (жонкай) або адным з блізкіх сваякоў, уласнікаў памерлага. У заяве могуць быць указаны прозвішчы і ініцыялы законнага прадстаўніка памерлага альбо мужа (жонкі) або блізкіх сваякоў, уласнікаў памерлага, для пахавання якіх рэзервуецца ўчастак (ўчасткі). Кожнаму зарэзерваванага ўчастку для пахавання прысвойваецца ўліковы нумар, пры гэтым зарэзерваваны ўчастак (ўчасткі) для пахавання рэгіструецца спецыялізаванай арганізацыяй, сельскімі, вясковымі выканаўчымі камітэтамі, спецыяльнымі органамі абласнога ўзроўню на грамадзяніну, які падаў заяўку. У выпадку смерці грамадзяніну, на якога зарэгістраваны ўчастак (ўчасткі) для пахавання, яго перарэгістрацыя выконваецца ў парадку, устаноўленым гэтай часткай. У выпадку адмову грамадзяніну, на якога зарэгістраваны зарэзерваваны ўчастак (ўчасткаў) для пахавання, ад зарэзерваванага ўчастка (ўчасткаў) для пахавання, плата за яго рэзерваванне спецыялізаванай арганізацыяй, сельскімі, вясковымі выканаўчымі камітэтамі, спецыяльнымі органамі абласнога ўзроўню не вяртаецца.

Прадастаўленне і рэзерваванне месцаў у калумбарыі ажыццяўляюцца на платнай аснове па рашэнні спецыялізаванай арганізацыі, пасялкавага, сельскага выканаўчых камітэтаў, спецыяльных органаў абласнога ўзроўню.

Парадак прадастаўлення і рэзервавання за плату месцаў у калаўбарый, узведзенага за кошт сродкаў бюджэту, участкаў для пахавання, указанных у частцы сёмай гэтай артыкула, максімальныя памеры і колькасць такіх участкаў і месцаў у калаўбарый, а таксама памер платы за іх прадастаўленне і рэзерваванне ўстанаўліваюцца мясцовымі выканаўчымі і распарадкавальнымі органамі базавага тэрытарыяльнага ўзроўню ў адпаведнасці з тыповымі правіламі па прадастаўленню і рэзерваванню за плату участкаў для пахавання, месцаў у калаўбарый.

Грашовыя сродкі, атрыманыя спецыялізаванымі арганізацыямі ад прадастаўлення і рэзервавання ўчасткаў для пахавання, месцаў у калумбарый, застаюцца ў распараджэнні гэтых арганізацый і выкарыстоўваюцца на аздабленне месцаў пахавання, рэканструкцыю, узвядзенне, бягучы або капітальны рамонт калумбарый і іншых капітальных будынкаў (зданяў, збудаванняў), прызначаных для ажыццяўлення пахавання памерлых, набыццё спецыяльнай тэхнікі і іншага абсталявання, якое выкарыстоўваецца для бягучага ўтрымання і функцыянавання месцаў пахавання, а таксама на іншыя мэты ў адпаведнасці з заканадаўствам у галіне пахавання і пахавальных спраў.

Пахаванне ваенслужачых, ваенабавязанных, прызываных на ваенныя зборы, асоб начальніцкага і радовага складу органаў унутраных спраў, Следчага камітэта, Дзяржаўнага камітэта судовых экспертызаў, органаў фінансавых расследаванняў Камітэта дзяржаўнага кантролю, органаў і падраздзяленняў па надзвычайных сітуацыях, пракурорскіх работнікаў, суддзяў, памерлых пры выкананні абавязкаў ваеннай службы (службовых абавязкаў) або на ваенных зборах, у выніку ранения (кантузіі), пашкоджання, траўмы або захворвання, а таксама ветэранаў вайны і грамадзян Рэспублікі Беларусь, памерлых пасля звальнення з ваеннай службы, з службы ў органах унутраных спраў з правам на пенсію, у іншых указаных у гэтай частцы органах і арганізацыях, можа ажыццяўляцца на ўчастках месцаў пахавання, ствараемых у адпаведнасці з часткай другой артыкула 18 гэтага Закону.

Дзяржаўныя органы і іншыя арганізацыі, улічваючы заслугі памерлых перад дзяржавай і грамадствам, маюць права звяртацца з ходатайствам да спецыялізаванай арганізацыі, паселішчных, сельскіх выканаўчых камітэтаў, спецыяльных органаў абласнога ўзроўню аб пахаванні памерлых на ўчастку месца пахавання, які ствараецца ў адпаведнасці з часткай другой артыкула 18 гэтага Закону.

На тэрыторыях зоны эвакуацыі (адчужвання), зоны першачарговага выселення, зоны наступнага выселення, з якіх выселена насельніцтва і на якіх усталяваны кантрольна‑праходны рэжым, прадастаўленне і рэзерваванне ўчасткаў для пахавання, месцаў у калонбарыі ажыццяўляюцца спецыяльнымі органамі абласнога ўзроўню ў парадку, устаноўленым гэтай артыкулам.

Захаванне можа ажыццяўляцца адным з наступных спосабаў:

• пакладанне цела (астакоў) памерлага ў зямлю (размяшчэнне цела (астакоў) памерлага ў гробах (саванах) у зямлю на могілках, склеп);
• прадзенне цела (пасляк) памерлага агню (крэмацыя з наступным размяшчэннем урны з прахам (пеплам) у калумбарый, зямлю на могілках, склеп).

Глыбіня пахавання на могілках павінна ўсталёўвацца ў залежнасці ад мясцовых кліматычных умоў, характару грунту і вышыні стояння падземных вод. Глыбіня пахавання ў трунах (савах) павінна складаць не менш за 1,5 метра.

Перавозка цел (асцяркоў) памерлых або ўрн з прахам (пеплам) да месца пахавання ажыццяўляецца спецыялізаваным або іншым транспартам, за выключэннем транспарту, які выкарыстоўваецца для перавозкі харчовых прадуктаў і прадуктовага сыравіны.

У мэтах прадухілення распаўсюджвання такіх інфекцыйных захворванняў, як натуральная шпіт, чума, холера, жоўтая ліхаманка, меліёз, сібірская язва, сап, ліхаманкі Ласа, Марбург, Эбола, пахаванне памерлых ад гэтых захворванняў ажыццяўляецца ў цынкаваных герметычна запячатаных трунах. У названых выпадках забаронена заносіць труну ў жылыя дамы і адкрываць яе для развітання.

Пахаванне асоб з імплантаванымі радыёнукліднымі крыніцамі можа быць праведзена толькі пасля выдалення гэтых крыніц.

Самавольныя пахаванні і перапахаванні, у тым ліку пахаванні ў месцах, не прызначаных для пахаванняў, альбо спосабам, не прадугледжаным гэтым Законам, забаронены.

У выпадку адсутнасці дакументаў, якія пацвярджаюць асобу памерлага, арганізацыі аховы здароўя, органы Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз накіроўваюць інфармацыю пра памерлага ў орган унутраных спраў і падраздзяленне Следчага камітэта для правядзення мерапрыемстваў па ідэнтыфікацыі неапазнанага цела.

У выпадку ўстанаўлення асобы памерлага і адсутнасці асоб, якія ўзялі на сябе арганізацыю пахавання, пры адсутнасці інфармацыі пра волевыказанне памерлага, дадзенае ў адпаведнасці з артыкулам 27 гэтага Закону, дзяржаўныя арганізацыі аховы здароўя, органы Дзяржаўнага камітэта судовых экспертызаў маюць права перадаць знаходзячаеся ў моргу невострыманую цела (пакрыўкі) памерлага:

• спецыялізаванай арганізацыі для пахавання — па працягу сорак пяці сутак ад дня ўстанаўлення прычыны смерці;
• у морг дзяржаўнай арганізацыі, вызначанай Міністэрствам аховы здароўя, для наступнага выкарыстання ў навучальных мэтах — па праходжанні дзесяці сутак з дня ўстанаўлення прычыны смерці. Выкарыстанне такога цела (асцярот) памерлага ў навучальных мэтах дазваляецца па праходжанні сорак пяці сутак з дня ўстанаўлення прычыны смерці і ажыццяўляецца ў парадку, устаноўленым Міністэрствам аховы здароўя.

У выпадку ўстанаўлення асобы памерлага і адсутнасці асоб, якія ўзялі на сябе арганізацыю пахавання, пры наяўнасці інфармацыі аб волівыказванні памерлага, дадзенай у адпаведнасці з артыкулам 27 гэтага Закону, дзяржаўныя арганізацыі аховы здароўя, органы Дзяржаўнага камітэта судовых экспертызаў перадаюць знаходзячаеся ў моргу невострыманую цела (аскеп) памерлага спецыялізаванай арганізацыі для пахавання па праходжанні сорак пяці сутак з дня ўстанаўлення прычыны смерці.

У выпадку неўстанаўлення асобы памерлага і адсутнасці асоб, якія ўзялі на сябе арганізацыю пахавання, дзяржаўныя арганізацыі аховы здароўя, органы Дзяржаўнага камітэта судовых экспертызаў па праходжанні сорак пяці сутак з дня ўстанаўлення прычыны смерці перадаюць знаходзячаеся ў моргу невострыманнае цела (аскепкі) памерлага спецыялізаванай арганізацыі для пахавання.

Калі іншае не ўстаноўлена часткай восьмай гэтай артыкула, пахаванне памерлых, асобу якіх не ўстаноўлена, і памерлых пры адсутнасці асоб, якія ўзялі на сябе арганізацыю пахавання, выконваецца спецыялізаванай арганізацыяй на працягу сутак з моманту перадачы цел (асцярот) і даты атрымання з дзяржаўных арганізацый аховы здароўя або органаў Дзяржаўнага камітэта судовых экспертызаў пісьмовага звароту аб пахаванні і медыцынскага сведчання аб смерці (мертвороджанне) з прыкладаннем дазволу органа ўнутраных спраў на пахаванне (у адносінах да памерлых, асобу якіх не ўстаноўлена) або дакумента, які пацвярджае асобу памерлага (у адносінах да памерлых пры адсутнасці асоб, якія ўзялі на сябе арганізацыю пахавання).

Спецыялізаваная арганізацыя забяспечвае:

• оформленне дакументаў, неабходных для пахавання;
• выраб і дастаўка драўлянага грабу без аздаблення, або з аздабленнем абіўнымі тканінамі і (або) нетканымі матэрыяламі, або з іншымі відамі аздаблення і табурэткі, крыжа, ідэнтыфікацыйнага слупка;
• апрананне і размяшчэнне цела (асцярот) памерлага ў труну;
• выкананне крэмацыі і змяшчэнне попелу (праху) ў урну;
• перавозку цела (асцяркоў) памерлага або ўрны з попелам (прахам) да месца пахавання;
• захаванне цела (асноў) памерлага або ўрны з попелам (пеплам);
• складанне і накіраванне ў органы ўнутраных спраў акту аб пахаванні невострачаных цел (асцярот) памерлых і неапазнаных целаў для пастаноўкі ў цэнтральны рэспубліканскі ўлік звестак аб пахаваных памерлых пры адсутнасці асоб, якія ўзялі на сябе арганізацыю пахавання, і неапазнаных цел у парадку, устаноўленым Міністэрствам унутраных спраў.

Спецыялізаваная арганізацыя, пасёльскія, сельскія выканаўчыя камітэты, спецыяльныя органы абласнога ўзроўню вызначаюць сектары ў месцах пахавання для пахавання памерлых, асобу якіх не ўстаноўлена, і памерлых пры адсутнасці асоб, якія ўзялі на сябе арганізацыю пахавання, а таксама спосаб пахавання згаданых памерлых.

Пахаванне ўрн з попелам (пеплам) памерлых, асобу якіх не ўстаноўлена, і памерлых пры адсутнасці асоб, якія ўзялі на сябе арганізацыю пахавання, выконваецца ў агульных магілах праз тры гады пасля крэмацыі. На працягу ўказанага часу ўрны з попелам (пеплам) такіх памерлых павінны захоўвацца ў спецыяльным памяшканні крэматыя або іншым спецыяльным памяшканні, вызначаным спецыялізаванай арганізацыяй, пасялковымі, сельскімі выканаўчымі камітэтамі. Для размяшчэння агульных магіл для пахавання ўрн з попелам (пеплам) прадастаўляецца ўчастак у памеры аднаго месца пахавання, за выключэннем выпадкаў, калі планіроўкай месца пахавання не прадугледжана прадастаўленне ўчастка ў памеры аднаго месца пахавання. У агульнай магіле дазваляецца адначасовае пахаванне ад 20 да 40 ўрн з попелам (пеплам).

Перазахаванне цел (асцяркоў) памерлых, урнаў з прахам (пеплам) выконваецца ў выпадку:

• перанос месца пахавання;
• заявы мужа (жонкі) або блізкіх сваякоў;
• пераносу выяўленых раней невядомых магіл;
• неабходнасці выцягвання цела (асцяркоў) памерлага (эксгумаванне) у адпаведнасці з заканадаўчымі актамі;
• прыняцце рашэння, прадугледжанага шостай часткай артыкула 23 гэтага Закону.(пункт уведзены Законам Рэспублікі Беларусь ад 04.01.2021 № 75-З)

Перазахаванне цел (асцяркоў) памерлых на падставе заявы мужа (жонкі) або блізкіх сваякоў аб перазахаванні можа ажыццяўляцца пры наяўнасці сведчання аб смерці і заключэння органаў і ўстаноў, якія ажыццяўляюць дзяржаўны санітарны нагляд, на працягу двух тыдняў з даты пахавання, а ў наступным, як правіла, не раней за тры гады з моманту пахавання (у пясковых грунтах — не раней за адзін год).

Выцягванне цел (пасляжкаў) памерлых, урнаў з попелам (прахам) выконваецца работнікамі спецыялізаваных арганізацый.

Выцягнутыя целы (аснакі) памерлых пераносяцца для перазахавання ў гробах, уложаных у скрыні з крышкамі. У выпадку несахаванасці гроба, у якім праводзілася пахаванне, яго рэшткі знішчаюцца ў крэматорыі. Выцягванне цел (аснакаў) памерлых, урнаў з попелам (пеплам) з брацкай, групавай або агульнай магілы дазваляецца ў выпадку перазахавання ўсіх цел (аснакаў) памерлых, урнаў з попелам (пеплам), пахаваных у брацкай, групавай або агульнай магіле.

У выпадку выемкі цел (асцярот) памерлых, участак для пахавання на могілцы або ў склепе павінен быць продэзінфікаваны.

Асобы, якія займаюцца перазахаваннем, павінны быць вакцыяваныя супраць столбняку і сібірскай язвы, а таксама забяспечаны сродкамі індывідуальнай абароны.