Гісторыя

1067 Першае згадванне ў летапісах
33 кв. км плошча горада
51 нацыянальнасць пражывае
1,7 тыс. кв. км плошча раёна

Гістарычная хроналогія

1067 год

Першая летапісная інфармацыя ў «Повесці часовых гадоў» пра Оршу — аб палёнстве «на Ръшы ў Смолінску» полоцкага князя Всеслава Брячыславіча і яго двух сыноў.

1320 год

Орша ўвайшла ў склад Віцебскага княства і была далучана да Вялікага княства Літоўскага, стаўшы прымежным горадам.

1398-1407 гг.

Па загадзе князя Вітовта было пачата будаўніцтва Оршанскага замка. Яно працягвалася каля двухсот гадоў.

1410 год

15 ліпеня оршанская хоруга ў складзе войска Вялікага княства Літоўскага ўдзельнічала ў Грынвальдскай бітве.

1560 год

Орша — дзяржаўная ўласнасць, цэнтр уезда. Пяцівежавы камяністы двухпавярховы замак быў амаль завершаны.

1620 год

13 снежня горад атрымаў магдэбургскае права і свой герб: у блакітным полі барочнага шчыта срэбны крыж, ніжэй якога залаты паўмесяц рогамі ўверх.

1772 год

Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай Орша ўвайшла ў склад Расійскай імперыі і стала цэнтрам Оршанскай правінцыі Магілёўскай губерні.

1812 год

6 (18) ліпеня горад захапілі французскія войскі. Інтэндэнтам Оршы быў прызначаны Анры Бейль (пазней вядомы пісьменнік Стэндал).

1871 год

Пабудавана чыгуначная лінія Смоленск — Брэсц. Орша становіцца важным транспартным вузлом.

1941-1944 гг.

Вялікая Айчынная вайна. У баіях пад Оршаю ўпершыню былі выкарыстаны ракетныя ўстаноўкі БМ-13 — легендарныя «Катюшкі». 27 чэрвеня 1944 г. горад вызвалены.

1984 год

Орша ўзнагароджана ордэнам Айчыннай вайны 1‑й ступені за мужнасць і стойкасць, праявленыя жыхарамі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

2013 год

З 1 красавіка горад Орша і Оршанскі раён утвараюць адзіную адміністрацыйную адзінку.

У месцы зліцця рэк Оршыцы і Дняпра, сярод маляўнічых пагоркаў, пачынала сваё жыццё Орша. Размяшчэнне на водным шляху «з варягаў у грэкі», на скрыжаванні сухапутных дарог, у значнай ступені вызначыла далейшую лёс горада, ход гістарычных падзей.

Ключавыя перыяды развіцця

⚔️
Вайсковая гісторыя
Орша была арэнай шматлікіх бітваў у XVI-XVII стагоддзях, неаднаразова разбурылася і апусташылася. Горад адыгрываў важную стратэгічную ролю.
Гандлёвы цэнтр
Дзякуючы выгаднаму размяшчэнню на водным шляху па Дняпру, горад меў гандлёвыя сувязі з Расіяй, Польшай, Прыбалтыкай, Украінай.
🚂
Транспартны вузел
З сярэдзіны XIX стагоддзя Орша развіваецца як транспартны цэнтр. Жалезныя дарогі зрабілі станцыю вузлавой.
🏭
Прамысловасць
У пачатку 1890‑х гадоў у горадзе ўжо было 15 прамысловых прадпрыемстваў: лёнтрэпальнае, скуранае, крухмальнае і іншыя.
Адукацыя і культура
З 1899 года працуе гарадская публічная бібліятэка імені А.С. Пушкіна. У пачатку ХХ стагоддзя ў горадзе было 9 навучальных устаноў.
🎖️
Героічнае мінулае
У 2009 годзе Орша была ўзнагароджана вымпелем «За мужнасць і стойкасць у гады Вялікай Айчыннай вайны»

Геаграфічнае размяшчэнне

Оршанскі раён размешчаны на паўднёва-ўсходзе Віцебскай вобласці, у верхавіне Дняпра. Раён мяжуе з Сенненскім, Лёзенскім, Талачынскім, Дуброўскім раёнамі Віцебскай вобласці, Шклоўскім і Горэцкім раёнамі Магілёўскай вобласці.

Адміністрацыйны цэнтр:горад Орша

У складзе:Віцебскай вобласці